Zo ziet een noodreactie er uit

Geschreven door David Darler

Geplaatst op  28 Maart 2020

Wanneer we uit de ramp komen die zich momenteel voor onze ogen ontvouwt, zal de wereld waarin we leven er heel anders uitzien. Ons financiële systeem staat op het punt in te storten; er is sprake van wijdverbreide werkloosheid en onveiligheid, en geen van de instituties die op dit moment ons leven regeren is gegarandeerd in hun huidige vorm te overleven.

Voor activistische bewegingen van alle kleuren zijn dergelijke tijden zeldzame kansen, want wat dan ook de toekomst brengt, kunnen we maar van één ding zeker zijn: dat de situatie niet meer zo zal zijn als voorheen. De institutionele beperkingen die zich verzetten tegen verandering zullen worden verzwakt, sommigen zullen misschien afbrokkelen. De argumenten die zijn aangevoerd tegen radicale veranderingen in naam van het behoud van bestaande structuren en levenswijzen zullen utopisch beginnen te klinken. De radicalen zullen de realisten worden.

Naarmate het coronavirus escaleert, heeft het aangetoond dat gecoördineerde actie op wereldschaal mogelijk is. We staan pas aan het begin van de tweede daling van de wereldwijde CO2-uitstoot in de moderne geschiedenis (de eerste was in 2008). In de huidige crisis hebben individuen en organisaties grote offers gemaakt in hun eigen levens en toekomst om een relatief kleine groep mensen te beschermen. Toch staan er miljoenen levens op het spel vanwege de opwarming van de aarde, als er maar een manier was om de noodzaak van de klimaatverandering over te brengen, dan zou er misschien een radicale, gecoördineerde reactie mogelijk zijn. Het argument dat drastische emissiereducties politiek en economisch onhaalbaar zijn, is onjuist gebleken: gecoördineerde actie is mogelijk wanneer burgers en regeringen de ernst van de dreiging begrijpen en samenwerken om hun doelen te bereiken. Veel mensen zijn duidelijk bereid om enorme veranderingen in hun eigen leven te accepteren als ze begrijpen dat het niet doen daarvan verwoestende gevolgen zal hebben voor anderen.

Het coronavirus legt ook de tegenstellingen van ons financiële systeem bloot, en deze crisis kan de capaciteit van onze regeringen en centrale banken overstijgen. Tot nu toe is de enige oplossing voor de Europese Centrale Bank en de Federal Reserve om meer geld te drukken om aan de regeringen te lenen, dat later door u, de volgende generatie werknemers, zal worden terugbetaald. Jonge mensen moeten verontwaardigd zijn over het onrecht dat dit met zich meebrengt. Er is geen ruimte meer voor groei op onze overbevolkte, overgeëxploiteerde planeet, en toch zal de volgende generatie de middelen moeten vinden om een enorme economische groei te creëren, alleen maar om de schulden van het slechte beheer van de vorige generatie af te lossen.

Vanuit het perspectief van de klimaatverandering is dit de grootste kans om de argumenten voor radicale veranderingen die nodig zijn om ons aan te passen aan de nieuwe wereld die we betreden, naar voren te brengen. Wanneer het stof is neergedaald, kan een groot deel van de oude economie die gebaseerd is op fossiele brandstoffen, failliet gaan en we zullen moeten beslissen wat deze economie zal vervangen en hoe deze zal worden opgebouwd en uitgevoerd. Maar het is ook een kans voor andere politieke krachten om hun eisen naar voren te brengen, en dat betekent ook een groot risico. Als de klimaatbeweging niet politiek bewust is en geen samenhang heeft, kan men de strijd voor de toekomst verliezen aan autoritaire, nationalistische ideologieën die hun organisaties al decennialang coördineren en versterken. Dit is ook hun kans.

Voorlopig is het enige wat zeker is, de onzekerheid. In de komende maanden liggen er moeilijke keuzes voor ons, over welke delen van onze samenleving en economie we zullen vechten om te behouden, en welke delen naar de vuilnisbak van de geschiedenis zullen worden verwezen. Onze ecologische toekomst hangt af van hoe snel we onze waarden en cultuur kunnen omzetten in iets dat in harmonie kan bestaan met de aarde, de biodiversiteit en acht miljard mensen. Als de groene beweging geen geloofwaardig programma voor radicale verandering kan presenteren binnen de komende twaalf maanden, laten we een politiek vacuüm voor andere alternatieven ontstaan.

Grijp het moment: zorg ervoor dat je stem wordt gehoord en dat je aanwezigheid wordt gevoeld.